પંચાયત વિભાગ
મુખપૃષ્ઠયોજનાઓસમરસ ગ્રામ યોજના

સમરસ ગ્રામ યોજના

સમરસ ગામ યોજનાના મહત્‍વના મુદ્દાઓ
ગ્રામપંચાયતોની ચૂંટણીઓ ગામલોકોની સર્વસંમતિથી થાય એ જરૂરી છે. આને કારણે ગામની પ્રજા ગામના વિકાસના કામોમાં ઉત્‍સાહભેર ભાગ લે અને સુમેળભર્યુ વાતાવરણ પેદા થાય. આ માટે રાજય સરકાર કટિબદ્ઘ છે. એટલા માટે જ સર્વસંમતિથી રચાતી ગ્રામપંચાયતો માટે પ્રોત્‍સાહક અનુદાનની રકમમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી સન ૨૦૦૧ માં સરકારે ''સમરસ ગામ યોજના'' દાખલ કરી.
પંચાયત, ગ્રામ ગૃહ નિર્માણ અને ગ્રામવિકાસ વિભાગ દ્વારા, આ રીતે સર્વસંમતિથી ચૂંટણી ગ્રામપંચાયતને નીચે પ્રમાણે પ્રોત્‍સાહક અનુદાન આપવાની જોગવાઇ થઇ છે.
૫,૦૦૦ સુધીની વસતીવાળી ગ્રામ પંચાયતને પ્રથમવાર સમરસ થનાર રૂ. ર,૦૦,૦૦૦/- અને જો સંપુર્ણ મહિલા ગ્રા.પં. થાય તો રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/-,
૫,૦૦૦ થી ૧૫૦૦૦ની વસતીવાળી ગ્રામ પંચાયતને પ્રથમવાર સમરસ થનાર રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/- અને જો સંપુર્ણ મહિલા ગ્રા.પં. થાય તો રૂ. ૫,૦૦,૦૦૦/-
સમરસ ગ્રામપંચાયત નો એવોર્ડ પણ આવી ગ્રામપંચાયતોને એનાયત કરવામાં આવે છે.
સમરસ ગ્રામપંચાયતને જે રકમ અનુદાન પેટે મળે છે તેમાંથી ગામમાં ખૂટતી સગવડો ઉભી કરવામાં આવે છે. જીલ્‍લા આયોજન મંડળ વગેરે તરફથી ૫ણ નાણાંકીય જોગવાઇ ઉ૫લબ્‍ઘ છે. તેમાંથી વિકાસના કામો માટે પ્રાથમિકતા આ૫વાની હોય છે. આ રકમનો ઉ૫યોગ ગામના સ્‍થાનિક રહીશોની ગ્રામસભા નકકી કરે છે.
અત્‍યાર સુધીમાં મળેલ આવી પ્રોત્‍સાહક અનુદાનની રકમનો ઉ૫યોગ સામાન્‍ય રીતે અગિયારમા નાણાંપંચની મેચિંગ ગ્રાન્‍ટ તરીકે કરવામાં આવ્‍યો છે.
પ્રોત્‍સાહક અનુદાનનો ઉ૫યોગ ગામના સામૂહિક વિકાસના કામો કરવામાં થાય છે, જેમ કે પીવાના શુદ્ઘ પાણીની યોજના, આંતરીક એપ્રોચ રસ્‍તાઓ, સ્‍ટ્રીટ લાઇટની સુવિધા, પ્રાથમિક શાળાના ઓરડાઓ, પ્રા‍થમિક સારવાર કેન્‍દ્રોની વ્‍યવસ્‍થા, જળસંચય યોજના, જાહેર શૌચાલયના અને દૂ‍ષ‍િત પાણીના નિકાલની યોજના કે પ્રાથમિક સુવિધા... વગેરેમાં કરવાનો છે. આ ઉ૫રાંત જયાં પાણીની કાયમી તંગી વરતાતી હોય ત્‍યાં વોટર રિચાર્જની વ્‍યવસ્‍થા કરવાની, તળાવો ઉંડા કરવાના તથા બનાવવાના, કૂવા ખોદાવવાના તથા નદીનાળાં ૫ર આડબંધો બાંધી પાણીની સુવિધાઓ ઉભી કરવાની હોય છે.
ગ્રામ પંચાયતોની ચૂંટણીઓ સર્વસંમતિથી થાય તે માટે રાજ્ય સરકારે ઓક્ટોબર ૨૦૦૧ થી સમરસ ગ્રામ યોજના શરૂ કરેલ છે.
સર્વ સંમતિથી ચૂંટાતી ૫,૦૦૦ સુધીની વસતીવાળી ગ્રામ પંચાયતને રૂ. ૬૦,૦૦૦/- અને ૫,૦૦૦ થી વધુ વસતીવાળી ગ્રામ પંચાયતને રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦/-નું પ્રોત્સાહન અનુદાન આપવાની જોગવાઈ છે.
આવી ગ્રામ પંચાયતોને સમરસ ગ્રામ પંચાયતનો એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવે છે. પ્રોત્સાહક અનુદાનની રકમનો ઉપયોગ સામુહિક વિકાસ માટે કરવાનો છે.
પાછળ જુઓઆગળ જુઓ